ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶ୍ରୀମତୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ବିଜ୍ଞାନ ଭବନରେ ଷଷ୍ଠ ଜାତୀୟ ଜଳ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୨୪ ଏବଂ ଜଳ ସଂଚୟ ଜନ ଭାଗୀଦାରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନୁକରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ୧୦ଟି ବର୍ଗର ମିଳିତ ବିଜେତାଙ୍କ ସମେତ ୪୬ ଜଣ ବିଜେତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରଶସ୍ତିପତ୍ର, ଏକ ଟ୍ରଫି ଏବଂ କିଛି ବର୍ଗରେ ନଗଦ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଚଳିତ ବର୍ଷ ମୋଟ ୧୦୦ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏଥିରେ ତିନୋଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ରାଜ୍ୟ, ୬୭ ଜିଲ୍ଲା, ଛଅଟି ନଗର ନିଗମ, ଗୋଟିଏ ପୌର ସଂସ୍ଥା, ଦୁଇଟି ସହଭାଗୀ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ / ବିଭାଗ, ଦୁଇଟି ଶିଳ୍ପ, ତିନୋଟି ଏନଜିଓ, ଦୁଇ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ଏବଂ ୧୪ ଜଣ ନୋଡାଲ ଅଧିକାରୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଗ ୧ ରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ୨ କୋଟି ଟଙ୍କା, ବର୍ଗ ୨ ଏବଂ ୩ ରେ ଥିବା ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଓଡିଶାର ଗଞ୍ଜାମ, ମୟୂରଭଞ୍ଜ, କଳାହାଣ୍ଡି, ରାୟଗଡା, କଟକ ତୃତୀୟ ବର୍ଗରେ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏସବୁ ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭିନ୍ନ ଜଳପ୍ରକଳ୍ପକୁ ସଫଳତାର ପୂର୍ବକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାକୁ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ପୁରସ୍କାର ରାଶି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଗଞ୍ଚାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ୯,୪୦୨ ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ, କଳାହାଣ୍ଡି, ରାୟଗଡା, କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୫,୧୪୧, ୬,୬୭୮, ୮,୨୩୭, ୫,୫୭୨ ଟି ଲେଖାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।
ଏହା ସହିତ, ଜଳ ସଞ୍ଚୟ ଜନ ଭାଗୀଦାରୀ (ଜେଏସଜେବି) ପ୍ରୟାସରେ ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନଃଚାର୍ଜ ଢାଞ୍ଚା ବିକାଶରେ ଅନୁକରଣୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୧୦୦ ଜଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଟି ପାରମ୍ପରିକ ‘ଜଳ କଳସ’ ସମାରୋହ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ସମାବେଶକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶ୍ରୀମତୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଥିଲେ ଯେ, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଳ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜରେ ଜଳ ବିଷୟରେ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରକାରର ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସମସ୍ତ ପରିବାର ପାଇଁ ନିରାପଦ ପାନୀୟ ଜଳ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଖୋଲା ମଳତ୍ୟାଗ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଭଳି ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ସେ “ଜଳ ସଞ୍ଚୟ ଜନ ଭାଗୀଦାରୀ” ଯୋଜନାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗତ ବର୍ଷ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ୩୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନଃଚାର୍ଜ ଢାଞ୍ଚା ସମାପ୍ତ କରିଥିବାରୁ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ।
ସେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଯେ, ୭ ନଭେମ୍ବର ଠାରୁ ସମଗ୍ର ଦେଶ ଆମର ଜାତୀୟ ଗୀତ “ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍” ରଚନାର ୧୫୦ତମ ବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କରୁଛି। ଏହି ଜାତୀୟ ଗୀତରେ, ଭାରତ ମାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ସମୟରେ ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି “ସୁଜଳାମ୍” – ଯାହାର ଅର୍ଥ ଉତ୍ତମ ଜଳସମ୍ପଦରେ ସମୃଦ୍ଧ। ଏହା ଆମ ଦେଶ ପାଇଁ ଜଳର ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଏହା ସହିତ, “ସୁଜଳାମ୍ ଭାରତ” ଏକ ଜାତୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଏବଂ ପଦକ୍ଷେପ ଯାହା ଜଳ ଉତ୍ସର ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ଦକ୍ଷ ଜଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଅଭ୍ୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ। ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ବିଭାଗ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମୁଦାୟିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ନୀତି ସମନ୍ୱୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ସେ ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ପରିବାରକୁ ନିରାପଦ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଟ୍ୟାପ୍ ପାଣି ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଗତ ଛଅ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପରିବାରକୁ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ୧୭ ପ୍ରତିଶତରୁ ୮୧ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବାରୁ ସେ ଖୁସି ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମଧୁର ଜଳ ଆଣିବା ଭଳି ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି।
ଜଳ ସମୃଦ୍ଧି ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ, ପଞ୍ଚାୟତ, ଜିଲ୍ଲା, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ସାହିତ ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ, “ଜନ ଶକ୍ତି” “ଜଳ ଶକ୍ତି”ର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ।
କେନ୍ଦ୍ର ଜଳ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ସି.ଆର. ପାଟିଲ୍ ଜଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପୁରସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ଜଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି ଏବଂ ଏକ ସୁସ୍ଥ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଶ୍ରୀ ପାଟିଲ୍ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାରଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ବିନା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନସକଣ୍ଠା ଜିଲ୍ଲାରେ କରାଯାଇଥିବା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରୟାସ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସଫଳ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନାର ଏକ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ମନ୍ତ୍ରୀ ‘ଜଳ ସମୃଦ୍ଧ ଭାରତ’ ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ହାସଲ କରିବାରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରୟାସର ସ୍ୱୀକୃତି ଭାବରେ ଜାତୀୟ ଜଳ ପୁରସ୍କାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।
ଜଳଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଜଳସମ୍ପଦ, ଆରଡି ଏବଂ ଜିଆର ବିଭାଗର ସଚିବ ଶ୍ରୀ ଭିଏଲ କଣ୍ଠ ରାଓ ତାଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣରେ ଜଳ ଆମ ଜୀବନର ଆଧାର ଏବଂ ଜଳଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ସେ ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ, ନମାମି ଗଙ୍ଗେ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ଏବଂ ଅଟଳ ଭୂଜଳ ଯୋଜନାର ସଫଳତା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଜଳଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ହାତକୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ।
ଜଳ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ପରିମଳ ବିଭାଗର ସଚିବ ଶ୍ରୀ ଅଶୋକ କେ.କେ. ମୀନା ତାଙ୍କ ସମାପନୀ ଭାଷଣରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଉଦଘାଟନ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଜଳ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ। ସେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାମାନଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନାର ବାର୍ତ୍ତାକୁ ଆଗକୁ ବହନ କରିବାରେ ଏକ ନୂତନ ପଥ, ଏକ ନୂତନ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ଜଳ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଉଦାହରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅଧିକ କିଛି ଶିଖିଛି, ଯାହା ଉପରେ ଆମକୁ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ କାମ କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଜଳ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ମଞ୍ଚରେ ଉପସ୍ଥିତ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଜାତୀୟ ଭୂତଳ ଜଳ ସମ୍ପଦ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ୨୦୨୫ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଭୂତଳ ଜଳ ଗୁଣବତ୍ତା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ୨୦୨୫ ଉପରେ ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ। ଏହି ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୂତଳ ଜଳ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଭୂତଳ ଜଳ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସହଯୋଗ ପ୍ରୟାସକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରେ, ଯାହା ଆମ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତାର ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ସମାଧାନ କରେ।
